Türkiye'nin en zengin ilçeleri
Türkiye'nin 910 ilçesi üretim gücü düzeyinde analiz edildiğinde, Türkiye milli gelirine katkı açısından ilk 100 ilçe sıralaması, bölgelerarası uçurumun boyutlarını sergiliyor.
Devlet Istatistik Enstitüsü (DIE) verilerini kullanarak yapılan tasnifler, yarattıkları milli gelir açısından ilk 100'e giren ilçelerin, ülke milli gelirinde yaklaşık % 65 payı olduğunu ortaya koyuyor.
En zengin 100 ilçenin ilk sırasında Türkiye milli gelirindeki payı % 1.97 olan Istanbul-Şişli var. En zengin 100 ilçenin son sırası ise milli gelirdeki payı % 0.25 olan Balıkesir-Bandırma'nın. En zengin 100 ilçe de Marmara, Ege, Akdeniz ilçeleri ezici ağırlığa sahip.
Ilk 100 ilçenin ilk sıralarını "Birinci Grup ilçeler" diye de tanımlanabilecek 18 ana büyüme odağı oluşturuyor. Bunların her birinin Türkiye milli gelirindeki payları % 1'den az değil. Gelişmişliğin birinci küme takımları denebilecek bu 18 ilçede ülke milli gelirinin % 26.6'sı yaratılıyor. Bu 18 ilçe 8 ile ait. Istanbul 6, Kocaeli 3, Ankara 3, Izmir 2 ilçe ile, Bursa, Adana, Içel, Antalya da birer ilçeyle ilk 18'in içinde yer alıyorlar.
Türkiye milli gelirinin dörtte birinden fazlasının yaratıldığı 18 ilçeden üçte biri Istanbul'un Şişli, Bakırköy, Kadıköy, Beyoğlu, Eminönü ve Zeytinburnu ilçeleri. Bu Istanbul ilçeleri Türkiye'deki her 100 liralık gelirin % 10'unu yaratıyor. Kocaeli'nin Gebze, Merkez ve Körfez ilçeleri % 4.5'lik paylarıyla Türkiye'nin en önemli üç üretim merkezi. Bir hizmet kenti olan Başkent Ankara'nın Çankaya, Altındağ ve Yenimahalle ilçeleri de Türkiye milli gelirinde % 3.5'lik pay sahibi. Izmir'in Konak ve Bornova ilçeleri birinci gurup ilçeler arasında ve Türkiye milli gelirinin % 2.5'ine sahip. Marmara'dan Bursa Merkez'deki Nilüfer ilçesi ile Akdeniz'den Adana'nın Seyhan, Içel Merkez ve Antalya Merkez ilçeleri, gelişmenin ilk sıralarını oluşturuyorlar. Bu ilçelerin herbirinin yarattığı milli gelir Türkiye toplamının % 1'i ile % 1.8'i arasında değişiyor.
Ilçelerin milli gelire katkıları sıralamasında Türkiye milli geliri içindeki payı % 8.99 ile % 0.40 arasında olan 41 ilçe var. Ilk 100'e giren gelişmenin ikinci kümesi denebilecek bu gruptaki 41 ilçe Türkiye milli gelirinde % 25.2'lik ağırlığa sahip. Böylece birinci gruptaki 18 ilçe ile ikinci grupdaki 41 ilçeden oluşan 59 ilçe, Türkiye milli gelirinin % 52'sini üretiyor. Bu, Türkiye'de bölgesel uçurumun boyutlarını belirleyen oldukça önemli bir gösterge. Gelişmenin ikinci kümesininin bölgesel dağılımında, 41 ilçeden 19 ilçe ile Marmara Bölgesi ezici ağırlığa sahip. Marmara grubuna Istanbul'dan 13, Bursa ve Balıkesir'den de Merkez ilçeler giriyor.Ege, ikinci kümede 7 ilçe ile temsil ediliyor. Izmir'den Aliağa, Karşıyaka ve Buca ilçeleri bu kümede yeralırken; Denizli, Kütahya, Manisa, Merkez ilçeleri ile, Muğla Fethiye ilçesi ile ikinci grupta. Güney'den bu grupta 6 ilçe var. Gaziantep, Kahramanmaraş, Hatay Merkez ilçeleri ile Adana'nın Yüreğir, Hatay'ın Iskenderun ve Içel'in Tarsus ilçeleri ikinci grubun Güney ilçelerini oluşturuyorlar. Orta Anadolu'dan ikinci grubda yeralan ilçeler Ankara'dan Keçiören ve Mamak, Konya'dan Selçuk, Eskişehir ile Kayseri'den de Merkez ilçeler.
Karadeniz'den Samsun ve Trabzon Merkez ilçeleri; Doğudan da Diyarbakır ile Malatya Merkez ilçeleri ikinci grub arasında.
Türkiye'nin milli gelirine katkısı % 0.40 ile %0.25 arasında değişen ilçeleri, ilk 100 ilçenin üçüncü grubu olarak tanımlanabilir. Bu tanımdaki ilçe sayısı 41'i, Türkiye milli gelirindeki payları da % 12.58'i buluyor.
Böylece bu grupdaki 41'ilçe birinci ve ikinci grupların 59 ilçesine eklendiğinde toplam 910 ilçeden 100'ünün Türkiye milli gelirinin üçte ikisine yakınını yarattığı, geri kalan 810 ilçenin de milli gelire katkısının ise üçte birden ibaret kaldığı görülüyor.
Üçüncü grup ilçelerin 24'ü Merkez Ilçelerden 17'side merkez olmayan kazalardan oluşuyor.
Çorum, Elazığ, Urfa, Erzurum, Zonguldak, Bolu, Sivas, Tokat, Karaman, Aydın, Edirne, Isparta, Niğde Merkez ilçeleri üçüncü gurupta. Bunların yanısıra aralarında Kdz. Ereğli, Nazilli, Kayseri-Kocasinan, Alanya, Ödemiş, Salihli, Konya-Ereğli, Manavgat, Bursa-Mustafa Kemal Paşa, Ceyhan, Çerkezgöy, Inegöl, Soma, Gemlik, Torbalı, Bandırma'nın bulunduğu 17 kaymakamlık da ilk 100'ün üçüncü grubunda.
• YENI ILERI Gazetesi, (Antalya), Sayı: 5596
* * *
Türkiye'nin İLK Emlakçı Arama Motoru
www.emlakcibul.org